Oyunun en çarpıcı özelliklerinden biri Eva Peron'un hayatının ne kadar yoğun ve dramatik olmasına rağmen konunun özünden çok birşey kaybetmeden 2 saatlik bir sunuşla dinleyenin/izleyenin yorulmaması. Bunun en büyük nedenlerinden biri Tim Rice ve Andrew Lloyd Webber'in sahip oldukları ince espri anlayışını eserlerine de yansıtmaları. Oyunun bazı yerlerindeki askeri ve politik ciddi, sıkıcı boyutlar ile kendi alaylarını öylesine ince noktalardan birleştirmişler ki izleyen bir yandan korku/tedirginlik/heyecan/şaşkınlık geçirirken bir yandan da yakaladığı komik yorumlar ile bıyık altından gülebiliyor.

Örneğin "Goodnight & Thank You" sahnesindeki köyden şehire büyük hayallerle gelmiş bir kız çocuğunun şöhret olana kadar geçen birkaç senelik macerasının ve bir-iki saatlik yerli filmlere konu olabilecek tüm sıkıcı detaylarının 3 dakikalık bir şarkı ile özünden birşey kaybetmeden anlatımının tamamlanması. Bundan da önemlisi şarkı boyunca hemen hemen her mısradaki ince espriler ve alaylar ile Eva Peron'un soğuk, itici ve rahatsız edici hırsının yumuşatılması ve kategorize edilmesi.

Eva Peron karakterinin oluşumu oldukça etkileyici. Önüne çıkan her fırsatı en verimli bir şekilde kullanabilen, hatta bir baloda sıradan bir şekilde tanıştırıldığı ülke başkanı adayına akıl alınmayacak bir cürretkarlıkla anlık mesajlar vererek "I'd Be Surprisingly Good For You"yu söyleyebilen bir kadının içindeki onu deliye çeviren ve kontrol edilemeyen hırs, oyunu sürükleyen en önemli unsur. Böylesine bir hayatı izledikten sonra "Eceliyle ölmese acaba onu ne tür sonlar beklerdi?" sorusunu sormadan insan kendisini alamıyor.

Bunun yanında oyunun baş karakterinin böylesine güçlü ve sağlam bir zemine oturtulmasına rağmen "Che" karakterinin oyundaki etkisi ve rolü ile son derece zayıf işlendiğini düşünüyorum. Oyun boyunca "Che" karakteri ile ilgili ismi ve kostümleri dışında (ki kostümleri birçok sahnede diğer tasarımlar ile tam bir tezat, hatta alakasızlık oluşturuyor) tarihsel özelliklerine dayanan hiçbir unsur kullanılmaması bu karakterin oluşumunun ne kadar basit geçiştirildiğini düşündürüyor. Oyun boyunca sadece Eva'yı eleştirmek üzerine kurulan rolü ile "Che" karakteri yerine herhangi bir Arjantinli genç, hatta "Frank Sinatra" kullanılsa gene değişen pek fazla birşey olmazmış. Bu yüzden Kübalı lider "Che" ve Arjantinli diktatör eşi "Evita"nın aynı oyunda birleştirilmesi üzerine söylenen ve yazılan komplimanların aksine bu fikrin çok parlak olmasına rağmen kesinlikle yetersiz ve üstünkörü kullanıldığını düşünüyorum.

Müzikal yönden "Evita"nın bir usta işi olduğu apaçık ortada. Albümdeki belli başlıkların zaman içinde birer klasik olmayı başarması da bunun en üstün kanıtı. Özellikle "Don't Cry For Me Argentina" ve "On This Night of A Thousand Stars"ı dinlerken melodiler öylesine tanıdık geliyor ki bu eserleri tüm dünyanın sadece 1976'dan beri değil de bir yüzyıldır çalıp söylediği hissine kapılıyorum. Müziklerde Latin Amerika unsurunu ön plana çıkaran "Eva's Sonnet", "I'd Be Surprisingly Good For You" ve "Buenos Aires" gerçekten çok başarılı.

Yazının başında da belirttiğim gibi Rice ve Lloyd Webber'in ince espri anlayışları mükemmel. Bunun yanında "Evita"nın Türkçe sözlü versiyonunda tüm bu espriler, duygular, heyecanlar yokolmuş. Dinleyende hiç bir his uyandırmıyor, izleyene de sadece Eva Peron'un hayatı ile ilgili bir belgesel izlediği izlenimi veriyor. "Arjantin bana ağlama" gibi direkt bir tercümeden sonra başka ne tür bir his uyanabilir ki?

Ayhan Şahin

Evita Müzikali Ana Sayfası | Orjinal Prodüksiyon | Önsöz
Andrew Lloyd Webber | Tim Rice
Perde 1 | Perde 2
Oyunun Sinopsisi
Evita İle İlgili Prodüksiyonlar
Yorum